Портал
карта области

Рэчыцкі раён

Навуменка Іван Якаўлевіч (16.02.1925, г. Васілевічы Рэчыцкага раёна – 19.12.2006), пісьменнік, вучоны ў галіне літаратуразнаўства, грамадскі дзеяча. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1957). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1978). Доктар філалагічных навук (1969). Прафесар (1971). Член-карэспандэнт НАН Беларусі (1972). Акадэмік НАН Беларусі (1980). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1967). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі імя Я. Коласа (1972). Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, Чырвонай Зоркі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Кастрычніцкай Рэвалюцыі, медалём Францыска Скарыны і іншымі медалямі. Жыў у Мінску.

З мэтай ушанавання памяці пісьменніка ў 2009 г. Савет Міністраў Беларусі прыняў пастанову аб устанаўленні імянной стыпендыі для студэнтаў філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны праводзяцца прысвечаныя яму навуковыя чытанні.

Нарадзіўся ў сям'і чыгуначніка. Скончыў Васілевіцкую школу з залатым медалём. Адзін з арганізатараў і ўдзельнікаў камсамольскага антыфашысцкага падполля, партызан. Пасля вызвалення Васілевічаў быў прызваны ў Чырвоную Армію, быў разведчыкам. Пасля вайны працаваў карэспандэнтам мазырскай абласной газеты «Бальшавік Палесся», потым рэспубліканскай газеты «Звязда». Скончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1950) і аспірантуру пры ўніверсітэце (1954). Быў загадчыкам аддзела прозы часопіса «Маладосць» (1953-1958), загадваў кафедрай беларускай літаратуры БДУ. У 1973-1982 гг. – дырэктар Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР, з 1982 г. – віцэ-прэзідэнт АН БССР. Старшыня Вярхоўнага Савета БССР (1985-1990), пад яго старшынствам быў прыняты шэраг законапраектаў, што спрыялі развіццю нацыянальнай культуры, мовы.

Першыя апавяданні апублікаваў у 1955 г. (часопіс «Маладосць»).

Аўтар кніг «Сямнаццатай вясной» (1957), «Хлопцы-равеснікі» (1958), «Вайна каля Цітавай копанкі» (1959), «Верасы на выжарынах» (1960), «Сасна пры дарозе» (1962), «Бульба» (1964), «Таполі юнацтва» (1966), «Вецер у соснах» (1967), «Вераніка» (1968), «Тая самая зямля» (1971), «Падарожжа ў юнацтва» (1972), «Сорак трэці» (1974), «Замець жаўталісця» (1977), «Смутак белых начэй» (1980), «Капитан Степь идет в разведку» (з В.Мамантавым, 1982), «Летуценнік. Смутак белых начэй» (1985), «Пераломны ўзрост» (1986), «Асеннія мелодыі» (1987), «Водгулле далёкіх вёснаў» (1989), п'есы «Птушкі між маланак» (1982). Выйшаў Збор твораў у 6 тамах (1981-1984), у 2012 г. пачалося выданне Збора твораў у 10 тамах.

Выдаў літаратуразнаўчыя працы «З глыбінь жыцця: Крытычныя эцюды аб творчасці Якуба Коласа» (1960), «Пісьменнікі-дэмакраты» (1967), «Янка Купала: Духоўны воблік героя» (1967), «Якуб Колас: Духоўны воблік героя» (1968), «Гуманизм и народность» (Масква, 1972), «Кніга адкрывае свет» (1978), «Из глубин народной жизни» (1981), «Якуб Колас» (1982), «Якуб Колас: Нарыс жыцця і творчасці» (1982), «Элементы міфалогіі ў паэзіі Янкі Купалы і Якуба Коласа» (1988), даклады на VIII і IX Міжнародныя з'езды славістаў «Праблемы развіцця літаратуры ў эпоху сучаснага навукова-тэхнічнага прагрэсу» (1978) і «Творчасць Янкі Купалы і Якуба Коласа ў кантэксце славянскіх літаратур» (1983). Прыняў самы актыўны ўдзел у стварэнні новай акадэмічнай «Гісторыі беларускай літаратуры XX стагоддзя» ў 4 тамах у якасці навуковага рэдактара і аўтара раздзелаў «Янка Купала», «Максім Багдановіч», «Змітрок Бядуля», «Уладзімір Жылка», «Іван Мележ».

Літаратура аб жыцці і дзейнасці:

  1. Бур’ян, Б. Добры запеў / Б. Бур’ян // Літаратура і мастацтва. – 1956. – 19 мая.
  2. Гилевич, Н. Рассказы Ивана Науменки : [о кн. «Семнадцатой весной»] / Н. Гилевич // Знамя юности. – 1957. – 13 ноября.
  3. Лазарук, М. Першая кніга : [аб кн. «Семнаццатай вясной»] / М. Лазарук // Маладосць. – 1957. – № 11. – С. 151 – 153.
  4. Бурносаў, В. Малады пісьменнік і яго пакаленне / В. Бурносаў // Звязда. – 1958. – 19 верасня. – С. 2
  5. Біруковіч, К. Сустрэча з пісьменнікамі : [Іванам Навуменка і Уладзімірам Дадзіёмавым у абласной бібліятэцы] / К. Біруковіч // Гомельская праўда. – 1963. – 7 ліпеня. – С. 4.
  6. Верас, І. Сустрэча пісьменніка з энергетыкамі / І. Верас // Звязда. – 1963 – 9 ліпеня. – С. 4.
  7. Пошукі і іх напрамкі // Герцовіч, Я. Героі і сучаснасць / Я. Герцовіч. – Мн., 1963. – С. 72 – 113.
  8. Гілевіч, Н. Пра сённяшніх студэнтаў / Н. Гілевіч // Літаратура і мастацтва. – 1964. – 24 сакавіка.
  9. Гніламёдаў, У. Дыханне часу, лёс пакалення / Уладзімір Гніламёдаў // Полымя. – 1967. – № 7. – С. 250-252.
  10. Ляпіч, А. Подзвіг нескаронай зямлі / А. Ляпіч // Літаратура і мастацтва. – 1968. – 20 верасня.
  11. Пшыркоў, Ю. Вытокі купалаўскага героя : [аб кнізе «Янка Купала. Духоўны воблік героя»] / Ю. Пшыркоў // Літаратура і мастацтва. – 1968. – 16 лютага.
  12. Поляк, В. На шляху выпрабаванняў : [раман «Сасна пры дарозе» вылучаны на атрыманне Дзяржаўнай прэміі БССР] / В. Поляк // Літаратура і мастацтва. – 1969. – 30 верасня.
  13. Іскрык, У. Духоўны здабытак народа : [пра кнігі «Янка Купала. Духоўны воблік героя», «Якуб Колас. Духоўны воблік героя»] / У. Іскрык // Літаратура і мастацтва. – 1972. – 27 кастрычніка. – С. 4.
  14. Навуменка Іван // Беларуская Савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Т. 7. / рэдкал. : П. У. Броўка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мн.: Гал. рэд. Беларус. Сав. Энцыкл., 1972. – С. 368.
  15. Аб прысуджэнні Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа Навуменку Івану Якаўлевічу : Пастанова ЦК КП Беларусі і Савета Міністраў БССР // Літаратура і мастацтва. – 1973. – 5 студзеня. – С.4.
  16. Аб прысуджэнні Дзяржаўных прэмій 1972 года ў галіне мастацтва і архітэктуры : [у тым ліку І. Навуменка] // Гомельская праўда. – 1973. – 1 студзеня. – С. 3.
  17. Кароткая, Л. Крылы юнацтва / Л. Кароткая // Маладосць. – 1973. – №8. – С. – 135 – 145.
  18. Кузьміч, Л. Падарунак пісьменніка : [Пагосцкай сярэдней школе Жыткавіцкага раёна] / Л. Кузьміч // Гомельская праўда. – 1973. – 11 сакавіка. – С. 4
  19. Лаурэаты Дзяржаўных прэмій за 1972 год : [у тым ліку І. Я. Навуменка] // Гомельская праўда. – 1973. – 11 студзеня. – С. 2.
  20. Марціновіч, А. Вяртанне ў юнацтва / А. Марціновіч // Гомельская праўда. – 1973. – 17 лютага. – С. 4.
  21. Шпадарук, І. Вернасць чытачоў / І. Шпадарук / Гомельская праўда. – 1973. – 22 верасня. – С. 4.
  22. Аб узнагароджанні пісьменніка Навуменкі І.Я. ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга : Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР // Звязда. – 1975. – 15 лютага. – С. 1.
  23. Даніленка, М. Таполі яго юнацтва / М. Даніленка // Гомельская праўда. –1975. – 14 лютага. – С. 4.
  24. Лаўшук, С. Год змагання і славы / Сцяпан Лаўшук // Полымя. – 1975. – № 6. – С. 239-243.
  25. Сапожков, Ю. Верность семнадцатой весне / Ю. Сапожков // Советская Белоруссия. – 1975. – 16 февраля.
  26. Вяртанне ў маладосць // Юрэвіч, У. Абрысы / Уладзімір Юрэвіч. – Мн., 1976. – С. 408 – 450;
  27. Літвінаў, Р. З верай у чалавека / Р. Літвінаў // Гомельская праўда. – 1977. – 3 чэрвеня. – С. 4.
  28. Анісковіч, У. Блізкія і далёкія гарызонты «Вясковай прозы» : [за круглым сталом «ЛіМа» праблемы развіцця так званай «вясковай прозы» абсудзілі Іван Навуменка, Іван Шамякін, Іван Чыгрынаў і інш.] / У. Анісковіч, А. Марціновіч // Літаратура і мастацтва. – 1978. – 1 верасня. – С.4-5.
  29. Науменко, И. Сосна у шлагбаума : [писатель рассказывает о себе и о своих произведениях] / И. Науменко // Вопросы литературы. – 1978. – № 5. – С. 192 – 195.
  30. Адамовіч, А. Апавяданні Івана Навуменкі / Адамовіч, А. // Літаратура, мы і час. – Мн. : Маст. літ., 1979 – С. 242-247.
  31. Навуменка Іван // Гардзіцкі А. К. Пісьменнікі Савецкай Беларусі : Кароткі даведнік / склад. А. Гардзіцкі. – Мн. : Маст. літ., 1981. – С. 252.
  32. Науменко Иван Яковлевич // Белорусская ССР : Краткая энциклопедия : в 5 т. Т. 5. Биографический справочник / редкол. : И. П. Шамякин (гл.ред.) [и др.]. – Мн. : Бел. Сов. Энцикл., 1981. – С. 449.
  33. Прыгодзіч, З. Вернасць сваёй тэме / Зіновій Прыгодзіч // Полымя. – 1981. – № 4. – С. 246-250.
  34. Сіненка, Г. Іван Навуменка: нарыс творчасці / Г. Сіненка. – Мн. : Маст. літ., 1981.
  35. Званарова, Л. Прастор для духу : [прырода і чалавек ў творчасці І. Навуменкі] / Л. Званарова // Літаратура і мастацтва. – 1982. – 9 красавіка.
  36. Піскун, Л. А. На пачатку літаратурнай дарогі / Л. А. Піскун // Народная асвета. – 1982. – № 4. – С. 77-79.
  37. Піскун, Л.А. Коласаўскія традыцыі ў прозе Івана Навуменкі / Л.А. Піскун // Беларуская літаратура. Вып. 10. – Мн., 1982. – С. 142 – 152.
  38. Піскун, Л. А. Праблема характару ў «ваенных» апавяданнях Івана Навуменкі / Л. А. Піскун // Беларуская літаратура. Вып. 12. – 1984. – С. 36-45.
  39. Синенко, Г. Из реки по имени факт / Г. Синенко // Нёман. – 1984. – № 9. – С. 159 – 164.
  40. Дзюбайла, П. Сталасць: Івану Навуменку – 60 / Павел Дзюбайла // Беларусь. – 1985. – № 2. – С. 24-25.
  41. Дзюбайла, С. Аддзячыў зямлі сыне… / С. Дзюбайла // Чырвоная змена. – 1985. – 16 лютага.
  42. Жук, А. Трымаюся бліжэй да перажытага… / А. Жук // Народная асвета. – 1985. – № 2. – С. 65 - 66.
  43. Коваленко, В. Сплав мысли и чувства / В. Коваленко // Советская Белоруссия. – 1985. – 16 февраля.
  44. Ламека, Л. Прага высокай духоўнасці / Л. Ламека // Полымя. – 1985. – № 2. – С. 188 - 201.
  45. Ляшук, В. Урокі дабраты і патрыятызму : [вывучэнне апавядання Івана Навуменкі «Мяшок белага наліву» ў школе] / Вера Ляшук // Настаўніцкая газета. – 1985. – 9 кастрычніка.
  46. Марук, У. Знайсці свайго героя / У. Марук // Звязда. – 1985. – 16 лютага.
  47. Мушынскі, М. І. Пісьменнік, вучоны, арганізатар навук / М. І. Мушынскі // Весці Акадэміі навук БССР. – 1985. – № 1. – С. 123 – 127.
  48. Піскун, Л. А. З пазіцый народнасці і гуманізму / Л. А. Піскун // Беларуская літаратура. Вып. 13. – 1985. – С. 74-83.
  49. Пискун, Л. А. Региональная основа художественного характера в трилогии (И.) Науменко «Сасна пры дарозе», «Вецер у соснах», «Сорак трэці» / Л. А. Пискун // Региональные особенности восточнославянских языков, литератур, фольклора и методы их изучения : тезисы докладов и сообщений III респ. конф.: в 2 ч. Ч. 2. / редкол.: Аниченко В. В. (отв. ред.) [и др.]. – Гомель : Б. и., 1985. – С. 45 – 47. 701307 окр
  50. Пруднікаў, П. Таленавіты пісьменнік, выдатны вучоны / П. Пруднікаў, В. Юбко // Настаўніцкая газета. – 1985. – 16 лютага.
  51. Пытанні анкеты кафедры літаратуры Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта : [адказваў на пытанні Іван Навуменка] // Беларуская літаратура. Вып. 13. – 1985. – С. 152-154.
  52. Савік, Л. Память суровых дорог / Л. Савік // Сельская газета. – 1985. – 16 февраля.
  53. Станкевіч, Р. Астравы памяці: штрыхі да творчага партрэта Івана Навуменкі / Роза Станкевіч // Беларусь. – 1985. – № 9. – С. 24-25.
  54. Шамякін, І. Народны пісьменнік і вучоны / І. Шамякін // Літаратура і мастацтва. – 1985. – 15 лют. – С. 5 - 7.
  55. Марціновіч, А. Памяць маладых гадоў : [аб раманах «Летуценнік» і «Смутак белых начэй»] / А. Марціновіч // Полымя. – 1986. – №4. – С. 211 – 214.
  56. Навуменка, І. «Час абуджае думку творцаў» : [інтэрв’ю з І. Навуменкам / запісаў А. Марціновіч] // Літаратура і мастацтва. – 1986. – 11 красавіка. – С. 5 – 6.
  57. Смутныя колеры вайны : [аб кнізе «Смутак белых начэй»] // Каваленка, В. Покліч жыцця / В. Каваленка. – Мн., 1987. – С. 130 – 140.
  58. Юрэвіч, У. Выбранае / Уладзімір Юрэвіч. – Мн., 1987. – С. 427 – 451.
  59. Марціновіч, А. «… Каб было цесна» : [аб рамане «Асеннія мелодыі»] / А. Марціновіч // Літаратура і мастацтва. – 1988. – 25 сакавіка. – С. 6 – 7.
  60. Навуменка Іван // Генаш, В. С. Літаратурная Гомельшчына / В. С. Генаш, Смыкоўская В. І. – Гомель, 1991. – С. 76.
  61. Навуменка Іван Якаўлевіч // Беларускія пісьменнікі : біябібліягр. слоўнік : у 6 т. Т. / Ін-т літ. Імя Я. Купалы АН Рэспублікі Беларусь, Беларус. Энцыкл.; пад рэд. А. В. Мальдзіса; рэдкал.: І. Э. Багадановіч [і інш.] – Мн. : БелЭн, 1994. – С. 368-377.
  62. Васючэнка, П. В. Іван Якаўлевіч Навуменка / П. В. Васючэнка // Весці Акадэміі навук Беларусі. Сер. Гуманітарных навук. – 1995. – № 1. – С. 115-117.
  63. Гардзей, В. Вялікімі сталі таполі юнацтва / Віктар Гардзей // Маладосць. – 1995. – № 2. – С. 221-226.
  64. Иван Науменко – народный писатель Беларуси // Рэспубліка. – 1995. – 17 лютага. – С. 1.
  65. Навуменка Іван Якаўлевіч // Беларусь: энцыкл. даведнік / Беларус. Энцыкл.; рэд.калегія: Б. І. Сачанка (гал.рэд.) [і інш.]; маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. – Мн. : БелЭн, 1995. – С. 513.
  66. Навуменка, І. Калі прыйдуць нашы? / Іван Навуменка // Літаратура і мастацтва. – 1995. – 21 красавіка. – С. 16.
  67. Піскун, Л. Феномен мастацкай індывідуальнасці: агляд творчасці Івана Навуменкі / Людміла Піскун // Роднае слова. – 1995. – № 2. – С. 7-13.; № 3. – С. 11-14.
  68. Навуменка, І. Давайце верыць у чалавека : [гутарка з Іванам Навуменкам / запісаў Мікола Чэмер] // Літаратура і мастацтва. – 1996. – 19 ліп. – С. 5, 12.
  69. Піскун, Я. У. Беларускае Палессе ў аповесці І. Навуменкі «Палессе» / Я. У. Піскун // Праблемы адукацыі, навукі, культуры Беларускага Палесся : матэрыялы міжнароднай канферэнцыі (Мазыр, 22 –23 лістапада 1996 г.). – Мазыр: Мазырскі дзяржаўны педагагічны інстытут, 1996. – С. 98.
  70. Навуменка, І. «Усякаму пакаленню трэба баявая справа…» : [гутарка з Іванам Навуменкам / гутарку вёў Мікола Мікуліч] // Беларуская думка. – 1997. – № 4. – С. 77-87.
  71. Каваленка, У. П. Палескія матывы ў прозе Івана Навуменкі / У. П. Каваленка // Духоўная і культурная спадчына беларускага Палесся : матэрыялы навуковай канферэнцыі : 18-19 верасня 1997 г. – Гомель : ГДУ, 1998. – С. 140 – 144. 947844 окр
  72. Піскун, Л. А. Іван Навуменка : Народныя пісьменнікі Беларусі / А.Л. Піскун. – Мазыр : «Белый ветер», 1998.
  73. Саковіч, В. Пра талент яркі, самабытны / Віктар Саковіч // Калінкавіцкія навіны. – 1998. – 27 студзеня. – С. 4.
  74. Юрчык, Л. «Любімы горад» / Л. Юрчык // Літаратура і мастацтва – 1999. – 15 кастрычніка. – С. 6.
  75. Аб узнагароджанні І. Я. Навуменкі ордэнам Айчыны ІІІ ступені : Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь // Народная газета. – 2000. – 27 кастрычніка. – С. 3.
  76. Беленькая, Л. Таполі яго юнацтва / Л. Беленькая // Дняпровец. – 2000. – 15 лютага. – С. 3.
  77. Гардзей, В. Далёка бачны таполі юнацтва / В. Гардзей // Маладосць. – 2000. – № 2. – С. 246 - 251.
  78. Даніленка, М. Ветразі далёкіх гадоў / М. Даніленка // Гомельская праўда. – 2000. – 15 лютага. – С. 4.
  79. Марціновіч, А. З вышыні пражытага : штрыхі да творчага партрэта Івана Навуменкі / Алесь Марціновіч // Роднае слова. – 2000. – № 2. – С. 4-8.
  80. Марціновіч, А. З памяццю аб вялікай вайне / Алесь Марціновіч // Літаратура і мастацтва. – 2000. – 11 лютага. – С. 6.
  81. Навуменка Іван // Кулажанка, Л. Літаратурныя мясціны Беларусі : краязн. Даведнік : у 3 кн. Кн.1.: Брэсц., Віцеб. і Гомел.вобл. / Л. Кулажанка, А. Мальдзіс, С. Сачанка; маст. А. С. Забаўская. – Мн.: БелЭн, 2000. – С. 277.
  82. Гардзей, В. Вялікімі сталі таполі юнацтва : літаратурна-крытычны нарыс аб творчасці Івана Навуменкі / Віктар Гардзей // Настаўніцкая газета. – 2001. – 15 лютага. – С. 4. ; 17 лютага. – С. 4.
  83. Генька, М. «Сасна пры дарозе…» / Міхась Генька // Літаратура і мастацтва. – 2001. – 22 чэрвеня. – С. 6.
  84. Піскун, Л. Коласаўскія традыцыі ў творчасці народнага пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі / Л. Піскун // Наша слова. – 2002. – 13 лютага. – С. 3.
  85. Піскун Л. Коласаўскія традыцыі ў творчасці народнага пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі // Наша слова. – 2002. – 13 лютага.
  86. Марціновіч А. Над верасамі памяці : [аб кн. І. Навуменкі «Гуканне над верасамі»] // Літаратура і мастацтва. – 2003. – 13 чэрвеня. – С. 8.
  87. Каваленка, У.П. Рэгіянальныя асаблівасці прозы Івана Навуменкі / У.П. Каваленка // Рэгіянальныя асаблівасці фальклору і літаратуры славянскіх народаў : матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Гомель, 23-24 красавіка). – Гомель, 2004. – С. 66-71. ; 979026/ОКР.
  88. Беленькая, Л. «Пісьменніка нараджае зямля» / Л. Беленькая // Дняпровец. – 2005. – 19 кастрычніка. – С. 3.
  89. Васюченко, П. Родам из поколения фронтовиков / П. Васюченко // Нёман. – 2005. – №2. – С.185-187.
  90. Васючэнка, П. Салдаты вярнуліся : [ваенная проза Івана Навуменкі] / П. Васючэнка // Роднае слова. – 2005. – № 1. – С. 6-10.
  91. Ваўлавіцкая, С. Доўгімі вёрстамі вайны / Святлана Ваўлавіцкая // Літаратура і мастацтва. – 2005. – 18 лютага. – С.7.
  92. Іван Якаўлевіч Навуменка // Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя 4. Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. – 2005. – №1. – С.124-125.
  93. Лапцёнак, А.М. Тыпы сінонімаў-прыслоўяў і іх пераклад на рускую мову ў творах І. Навуменкі / А.М. Лапцёнак // Сёмыя навуковыя чытаннi, прысвечаныя Сцяпану Некрашэвiчу : зборнiк навуковых артыкулаў / рэдкал. А. А. Станкевiч [i iнш.]. – Гомель : ГДУ iмя Ф. Скарыны, 2005. – С. 150 -152. 991679 ОКР
  94. Мяснікоў, А. Майстар роднага слова // Звязда. – 2005. – 16 лютага.
  95. Навуменка, І. Мая біяграфія / Іван Навуменка // Маладосць. – 2005. – № 5. – С.140-141.
  96. Шчур, Т.М. Пабочныя і ўстаўныя канструкцыі як сродкі стварэння мастацкага тэксту (на матэрыяле мовы рамана І. Навуменкі «Летуценнік») / Т.М. Шчур // Текст в лингвистической теории и в методике преподавания филологических дисциплин : материалы III Международной научной конференции, 12-13 мая 2005 г., Мозырь : в 2 ч. Ч. 2. / отв. ред.: С.Б. Кураш, О.И. Ревуцкий, В.Ф. Русецкий; редкол.: П.Е. Ахраменко [и др.]. – Мозырь: МГПУ, 2005. – С. 31-32. 1/5700 ОКР
  97. Гарадніцкі, Я. Сістэма топасаў у раманах І. Навуменкі «Сасна пры дарозе», «Вецер у соснах» і «Сорак трэці» / Я. Гарадніцкі // Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. – 2006. – № 4. – С. 94 - 98.
  98. Жыццёвыя глыбіні Івана Навуменкі // Звязда. – 2006. – 19 снежня. – С. 1.
  99. Іван Навуменка : [памяці І. Нвуменкі] // Літаратура і мастацтва. – 2006. – 22 снежня. – С. 15.
  100. Памяці Івана Якаўлевіча Навуменкі : [кароткая біяграфія] // Веды. – 2006. – 26 снежня. – С. 8.
  101. Мішчанчук, М. Салдаты самай вялікай вайны / Мікола Мішчанчук // Роднае слова. – 2007. – № 2. – С. 52 - 58.
  102. Карпава, Л. Колеравая карціна мастацкага свету ў ранняй прозе Івана Навуменкі : [апавяданні «Новая хата», «Жуль Верн», «Семнаццатай вясной», «Рыжыя коні»] / Людміла Карпава // Роднае слова. – 2007. – № 2. – С. 12-15.
  103. Лапцёнак, А. М. Адлюстраванне абласной і дыялектнай лексікі ў перакладных творах Івана Навуменкі / А. М. Лапцёнак // Скарына і наш час. Ч. 1. : матэрыялы IV Міжнароднай навуковай канферэнцыі, Гомель, 13-14 лістапада 2008г. : у 2 ч. / рэдкалегія: А. А. Станкевіч (гал. рэд.) [і інш.]. – Гомель: ГДУ, 2008. – С. 187-192. 1/1375 окр
  104. Навумовіч, У. А. Эвалюцыя светабачання маладога пакалення ў прозе Івана Навуменкі / У. А. Навумовіч // Беларуская мова і літаратура. – 2008. – № 6. – С. 20-27.
  105. Праскаловіч, В. У. Рэалізацыя асобасна арыентаванага падыходу ў працэсе вывучэння твораў І. Навуменкі / В. У. Праскаловіч // Беларуская мова і літаратура. – 2008. – № 6. – С. 15-19.
  106. Рашэтнікава, Н. Б. Маральнае выхаванне асобы на прыкладзе рамана І. Навуменкі «Сасна пры дарозе» / Н. Б. Рашэтнікава // Беларуская мова і літаратура. – 2008. – № 6. – С. 12-15.
  107. Алеев, В. Литература и музыка: аспекты взаимодействия в творчестве И. Я. Науменко / Виталий Аллев // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.): зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 13-16. 1/1367 – ОКР
  108. Бяляева, Г.Н. Антрапонімы ў трылогіі Івана Навуменкі «Сасна пры дарозе», «Вецер у соснах», «Сорак трэці» / Г.Н. Бяляева // Міжнародныя Шамякінскія чытанні «Пісьменнік – асоба – час» : матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (г. Мазыр 19 – 20 лістапада 2009 г). – Мазыр, 2009. С. 155 – 158. № 1\8047 окр
  109. Данилов, А. Из плеяды выдающих писателей : [И. Науменко] / Александр Данилов // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.): зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 10-16. 1/1367 – ОКР
  110. Данилов, А. Из плеяды выдающих писателей : [И. Науменко] / Александр Данилов // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 10-16. 1/1367 – ОКР
  111. Демиденко, О. Иван Науменко - выдающийся деятель своей эпохи : [о Международных научных чтениях в ГГУ им. Ф. Скорины, посвященных И. Науменко] // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.): зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 7. 1/1367 – ОКР
  112. Жураўлёў, В. Іван Навуменка: духоўнае аблічча героя / В. Жураўлёў // Веды. – 2009. – 16 лютага. – С. 7.
  113. Кабржыцкая, Т. Іван Навуменка і беларуская літаратура на старонках украінскіх літаратурных энцыклапедый / Таццяна Кабржыцкая // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.): зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 27-29. 1/1367 – ОКР
  114. Каваленка, У. Канцэпцыя жыцця ў творчасці Івана Навуменкі / Уладзімір Каваленка // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.): зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 52-54. 1/1367 – ОКР
  115. Кадол, Ф. И. Я. Науменко как педагог в рамках антропологии целостного образовательного процесса / Фёдор Кадол // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.): зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 33-35. 1/1367 – ОКР
  116. Лаўшук, С. Грамадзянская і мастацкая постаць Івана Навуменкі / Сцяпан Лаўшук // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 20-24. 1/1367 – ОКР
  117. Малатоўнік, М. Метады і прыёмы фарміравання патрыятычнай культуры вучняў старшых класаў пры вывучэнні твораў І. Навуменкі / Марына Малатоўнік // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 35-39. 1/1367 – ОКР
  118. Мамачкін, Д. Горад над Прыпяццю (Мазыр у жыццёвым і творчым лёсе Івана Навуменкі) / Дзмітрый Мамачкін // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 47-52. 1/1367 – ОКР
  119. Навуменка, П. Феномен пісьменніка і вучонага: аб’ектыўнае і суб’ектыўнае ў адной творчай постаці / Павел Навуменка // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 8-10. 1/1367 - ОКР
  120. Навуменка, Т. Тры гутаркі на Марасейцы : [успаміны пра бацьку І. Навуменку] / Таццяна Навуменка // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 10-13. 1/1367 - ОКР
  121. Сінькова, Л. Творчасць Івана Навуменкі ў люстэрку ідэй «страчанага пакалення» / Л. Сінькова // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008 г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 29-32. 1/1367 – ОКР
  122. Ханеня, С. Іван Навуменка і сучаснасць / Сяргей Ханеня // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 24-27. 1/1367 – ОКР
  123. Шамякіна. Т. Іван Якаўлевіч Навуменка – мой настаўнік / Таццяна Шамякіна // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 17 -21. 1/1367 – ОКР.
  124. Штэйнер, І. Іван Навуменка – літаратуразнаўца / Іван Штэйнер // Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры : міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці Івана Навуменкі (2-3 кастрычніка 2008г.) : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель: ЦДІР, 2009. – С. 40. 1/1367 – ОКР
  125. Шчур,Т.М. Няўласна-простая мова як кампанент перадачы чужаслоўя ў мове празаічных твораў Івана Навуменкі / Т.М. Шчур // Міжнародныя Шамякінскія чытанні «Пісьменнік – асоба – час» : матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (г. Мазыр 19 – 20 лістапада 2009 г). – Мазыр, 2009. – С. 227 – 230. № 1\8047 окр
  126. Адамовіч, Г. Я. Энцыклапедыя жыцця: шматзначны змест «Новай зямлі» ў інтэрпрэтацыі Івана Навуменкі / Г. Я . Адамовіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 72 - 77. 1\9813 окр
  127. Адула, Т. І. Творчасць Івана Навуменкі: праблема ідэалу і яго асэнсаванне ў кантэксце сучаснага зменлівага веку / Т. І. Адула // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 47-54. 1\9813 окр
  128. Бароўка, В. Ю. Мастацкае асэнсаванне юнацтва ваеннага часу ў творах «Сасна пры дарозе» І. Навуменкі і «Лісце каштанаў» У. Караткевіча / В. Ю. Бароўка // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 94 - 99. 1\9813 окр
  129. Баўтрэль, І.Г. Паэма Янкі Купалы «Сон на Кургане» ў даследаваннях І.Я. Навуменкі: да гісторыі вывучэння твора / І.Г. Баўтрэль // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С.109 - 112. 1\9813 окр
  130. В честь писателя : [Министерство связи и информатизации РБ ввело в обращение почтовую марку «Іван Навуменка. 1925-2006. Народны пісьменнік Беларусі»] // Рэспубліка. – 2010. – 20 лютага. – С. 4.
  131. Гарадніцкі, Я. А. Літаратуразнаўчыя падыходы і канцэпцыі акадэміка І. Я. Навуменкі / Я. А. Гарадніцкі // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 159 - 164. 1\9813 окр
  132. Гарадніцкі, Я. Шырыня праблематыкі, багацце ідэй / Яўген Гарадніцкі // Маладосць. – 2010. – № 5. – С. 123 – 126.
  133. Гоўзіч, І. М. Маладое пакаленне на вайне (паводле апавяданняў Івана Навуменкі) / І.М. Гоўзіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 180 – 185. 1\9813 окр
  134. Грамадчанка, Т. К. Лёс «хлопцаў-равеснікаў» у прозе Івана Навуменкі і Васіля Быкава / Т. К. Грамадчанка // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 185 – 190. 1\9813 окр
  135. Данилов, А. Н. Социальный компонент художественного творчества И. Науменко / А. Н. Данилов // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2010. – С. 11 - 15. 1\9813 окр
  136. Досвед і мудрасць Івана Навуменкі // Алейнік, Л. Пясочны гадзіннік : літаратурна-крытычныя артыкулы, нарысы, рэцэнзіі, нататкі /Лада Алейнік. – Мінск : Літаратура і Мастацтва, 2010. – С. 77 –84. 1\15303ОКР
  137. Дудзінская, Дз. І.-Т. Каштоўнасці сацыялізацыі героя-інтэлігента ў рамане Івана Навуменкі «Летуценнік» / Дз. І-Т. Дудзінская // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 205 – 216. 1\9813 окр
  138. Жураўлёў, В. Гуманістычны лад мастацкай і літаратуразнаўчай думкі / Васіль Жураўлёў // Полымя. – 2010. – № 8. – С. 116 – 124.
  139. Жураўлёў, В. П. На сумежжы мастацкай і літаратуразнаўчай думкі / В. П. Жураўлёў // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 15 - 26. 1\9813 окр
  140. Каваленя, А.А. Творчасць І. Я. Навуменкі і сучасны літаратурны працэс / А.А. Каваленя // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 5 – 9. 1\9813 окр
  141. Канопліч, П. Доўгімі вёрстамі вайны / Паліна Канопліч // Светлае жыццё. – 2010. – 16 лютага. – С. 4.
  142. Карпава, Л. У. Колер у мастацкай сістэме ранняй прозы Івана Навуменкі / Л. У. Карпава // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 237 – 244. 1\9813 окр
  143. Каўшар, В.Р. Дзеясловы-рэмаркі ў складзе канструкцый з простай мовай (на матэрыяле мовы рамана І. Навуменкі «Сасна пры дарозе») / В.Р. Каўшар // От идеи – к инновации : материалы XVII Республиканской студенческой научно-практической конференции, г. Мозырь, 29 апреля 2010 года : в 2 ч. Ч. 2. – Мозырь. – 2010. – С. 91 - 92. № 1/11744окр
  144. Клімуць, Я. І. Вобраз маладога пакалення ў ваеннай прозе І. Навуменкі / Я. І. Клімуць // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 244 – 247. 1\9813 окр
  145. Козіч, В. І. Адметнасць псіхалагізму Івана Навуменкі ў ваенным рамане «Смутак белых начэй» / В. І. Козіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 253 – 257. 1\9813 окр
  146. Купрэвіч, Т. Пра што гамоніць «Вецер у соснах»... : [памяці народнага пісьменніка Беларусі, акадэміка Івана Навуменкі былі прысвечаны міжнародныя навуковыя чытанні «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў славянскіх літаратурах»] / Тамара Купрэвіч // Гомельская праўда. – 2010. – 9 кастрычніка. – С. 3.
  147. Курыленка, Г. М. Спавядальная рэфлексія ў прозе І. Навуменкі / Г. М. Курыленка // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 263 – 265. 1\9813 окр
  148. Лапата-Загорскі, А. М. Прынцыпы выбудовы сістэмы каштоўнасных арыенціраў у ваеннай прозе І. Навуменкі і І. Чыгрынава / А. М. Лапата-Загорскі // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 270 – 275. 1\9813 окр
  149. Лапцёнак, А. Дзеяслоўная сінаніміка ў арыгінальных і перакладных творах Івана Навуменкі / А. М. Лапцёнак // Надзённыя праблемы лексікалогіі і анамастыкі славянскіх моў : матэрыялы II Міжнароднай навуковай канферэнцыі, г. Мазыр, 22-23 красавіка 2010 года. – Мазыр : МДПУ імя І. П. Шамякіна, 2010. – С. 144 – 146, 1\11732 окр
  150. Лаўшук, С. С. Прырода вызначае : [прырода ў творчасці Івана Навуменкі] / С. С. Лаўшук // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 281 – 285. 1\9813 окр
  151. Лозко, Т. Навуковец і творца ў адной асобе : [у Славянскай бібліятэцы адбылася Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя, прысвечаная памяці Івана Навуменкі] / Таццяна Лозка // Гомельские ведомости. – 2010. – 16 октября. – С. 9.
  152. Лукашанец, А.А. Пісьменнік. Вучоны. Грамадскі дзеяч / А.А. Лукашэнец // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 3 – 5. 1\9813 окр
  153. Манкевіч, А. А. Мастацкі час у апавяданнях Івана Навуменкі / А. А. Манкевіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 305 – 310. 1\9813 окр
  154. Манкевіч, А. Іван Навуменка – навеліст / Алена Манкевіч // Роднае слова. – 2010. – № 5 . – С. 9 - 12.
  155. Марціновіч, А. А. Вайна і каханне ў апавяданнях Івана Навуменкі / А.А. Марціновіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 310 – 314. 1\9813 окр
  156. Масарэнка, Ю. А. Вобраз летуценніка і канцэпт «Маладосць / Юнацтва» ў творчасці Івана Навуменкі: паэтыка выявы сэнса зместу / Ю. А. Масарэнка // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 320 – 324. 1\9813 окр
  157. Мацюхіна, Т. Б. Імпрэсіянізм ранняй прозы К. Чорнага і лірычнай прозы З. Бядулі ў навуковай інтэрпрэтацыі акадэміка І. Я. Навуменкі / Т. Б. Мацюхіна // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 325 – 328. 1\9813 окр
  158. Мельнікава, А. М. Іван Якаўлевіч Навуменка як даследчык літаратуры / А.М. Мельнікава // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 329 – 333. 1\9813 окр
  159. Мушынскі, М.І. Іван Навуменка і яго творчае, навуковае, грамадска-культурнае асяроддзе / М. І. Мушынскі // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 27 - 36. 1\9813 окр
  160. Мятліцкі, М. М. Яго мужнае слова / М. М. Мятліцкі // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 9 - 11. 1\9813 окр
  161. Навумовіч, У. А. Эвалюцыя беларускай аповесці ХХ стагоддзя: змена парадыгмы ў прозе Івана Навуменкі / У. А. Навумовіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 349 – 353. 1\9813 окр
  162. Несцяровіч, С. Іван Навуменка, Рыгор Барадулін: біяграфія і творчасць (11 клас) / Сяргей Несцяровіч // Роднае слова. – 2010. – № 12. – С. 74-77.
  163. Нячосава, С. «Аб чым шумелі сосны»: [літаратурна-музычная гадзіна па ваеннай прозе І. Навуменкі, прысвечаная да 85-годдзя з дня нараджэння ] / С. Нячосава // Бібліятэка прапануе. – 2010. – № 1. – С. 25-26.
  164. Пыско, Н. М. Сімвалісцка-імпрэсіянісцкія тэндэнцыі творчасці М. Багдановіча ў крытычным асвятленні І. Я. Навуменкі / Н. М. Пыско // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 372 – 374. 1\9813 окр
  165. Пятрова, Л. І. Драматургічная спроба Івана Навуменкі / Л. І. Пятрова // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 374 – 380. 1\9813 окр
  166. Саверчанка, І. В. Паэтыка апавяданняў і аповесцяў Івана Навуменкі / І. В. Саверчанка // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 388 – 396. 1\9813 окр
  167. Сергеева, В. А. Прототипы героев военной трилогии И. Я. Науменко / В. А. Сергеева // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 64 - 71. 1\9813 окр
  168. Сергеева, В. Памяти Ивана Науменко: [в Гомельском государственном университете им. Ф. Скорины прошли научные чтения «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры», посвященные памяти И.Я. Науменко] / Валентина Сергеева // Дняпровец. – 2010. – 26 кастрычніка. – С. 3.
  169. Тычына, М. А. Беларуская літаратурная класіка ў навуковых даследаваннях акадэміка І. Я. Навуменкі: метафізічныя асновы беларускай душы / М. А. Тычына // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 414 – 419. 1\9813 окр
  170. Чарота, І. А. Памяці І. Я. Навуменкі: актуальныя задачы багдановічазнаўства / І. А. Чарота // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 54 - 58. 1\9813 окр
  171. Чувак, А. Песняры Беларускай чыгункі: [пра беларускіх пісьменнікаў Рыгора Ціханавіча Лынькова, Івана Якаўлевіча Навуменку, ураджэнцаў Гомельшчыны] / падрыхтаваў Андрэй Чувак // Железнодорожник Белоруссии. – 2010. – 4 декабря. – С. 15.
  172.  Шаладонава, Ж. С. Вобраз дарогі ў мастацкай карціне свету Якуба Коласа і Івана Навуменкі / Ж. С. Шаладонава // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 429 – 436. 1\9813 окр
  173. Шаладонаў, І. М. Станаўленне чалавека ў мастацкай прасторы часу аповесцяў І. Навуменкі «Дзяцінства», «Падлетак», «Юнацтва» / І. М. Шаладонаў // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 436 – 441. 1\9813 окр
  174. Шамякіна, Т. Зямляцкае сяброўства : [пра Івана Навуменку і Івана Шамякіна] / Таццяна Шамякіна // Полымя. – 2010. – № 8. – С. 167 – 170.
  175. Шамякіна, Т.І. Іван Навуменка і Іван Шамякін – сябры, паплечнікі, творчыя індывідуальнасці / Таццяна Іванаўна Шамякіна // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 59 - 63. 1\9813 окр
  176. Штэйнер, І. Ф. Урок настаўніка і пісьменніка / І. Ф. Штэйнер // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 450 – 452. 1\9813 окр
  177. Яскевіч, А. Творчая культура Івана Навуменкі / Алесь Яскевіч // Полымя. – 2010. – № 5. – С. 148 – 155.
  178. Яскевіч, А. С. Спадчына Івана Навуменкі і праблемы культуры творчасці / А.С. Яскевіч // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст : Рэспубліканская навуковая канферэнцыя да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І. Я. Навуменкі (Мінск, 16 лютага 2010 года) / рэдкал. С.С. Лаўшук (навуковы рэдактар) [і інш.]. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 36 - 47. 1\9813 окр
  179. Бяляева, Г. М. Тэкстаўтваральная роля загалоўка ў апавяданні І. Навуменкі «Вася-Бліцкрыг» / Г. М. Бяляева // Текст. Язык. Человек : неделя русской филологии в Мозырском государственном педагогическом университете имени И. П. Шамякина : [доклады VI Международной научной конференции, 23 – 27 мая 2011 г., г. Мозырь] : сборник научных трудов : в 2 ч. Ч. 2 / [отв. ред. С. Б. Кураш]. – Мозырь : МГПУ, 2011. – С. 34 – 35. 1\18824
  180.  
  181. Кацорава, Л. І літаратар, і даследчык : [у гонар народнага пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі ў Мінску адкрыта мемарыяльная дошка на доме, дзе ён жыў] / Лілія Кацорава // Голас Радзімы. – 2011. – 11 лістапада. – С. 1.
  182. Лапцёнак, А. М. Калькаванне як перакладчыцкі прыём (на матэрыяле рускамоўных перакладаў Івана Навуменкі) / А. М. Лапцёнак // Тыпалогія ўзаемасувязей беларускай і рускай моў і праблемы нацыянальнай самаідэнтыфікацыі : матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Мінск, 19 – 20 красавіка 2011 г.). / Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – С. 183 – 187. 1\19170 ооф
  183. Памяць : [у Мінску адкрыта мемарыяльная дошка народнаму пісьменніку Беларусі Івану Навуменку; інфарм.] // Літаратура і мастацтва. – 2011. – 28 кастрычніка. – С. 2.
  184. Адамовіч, Г. Я. Дыялог з класікай: актуальныя парадыгмы прачытання (Максім Танк, Іван Навуменка) / Г. Я. Адамовіч // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 26–31. 1\29424 окр
  185. Бублейник, Л. В. Элементы разговорной стилистики в прозе И. Науменко (повесть «Дзяцінства») / Л. В. Бублейник // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 7–12. 1\29424 окр
  186. Весялуха, М. Помнік у 10 тамоў : [аб выхадзе ў свет першай кнігі збора твораў Івана Навуменкі] / Марына Весялуха // Літаратура і мастацтва. – 2012. – 8 чэрвеня. – С. 9.
  187. Жук, І. В. Іван Навуменка і Янка Купала: крокі ад артадаксальнага «саветызму» / І. В. Жук // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 17–21. 1\29424 окр
  188. Карпава, М. У. Парцэляваныя канструкцыі ў мове твораў І. Навуменкі / М. У. Карпава // От идеи – к инновации : материалы XIX Республиканской студенческой научно-практической конференции, г. Мозырь, 26 апреля 2012 года / редкол.: И. Н. Кралевич (отв. ред.) [и др.]. – Мозырь : МГПУ, 2012. – С. 178. 1\23999 окр
  189. Карэліна, В.А. Васілевіцкая літаратурная суполка, або «Нябачны каледж Івана Навуменкі» / В.А. Карэліна // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 40 – 44. 1\29424 окр
  190. Мартыненка, А. Нашаму земляку прысвячаецца : [у Гомелі прайшлі міжнародныя чытанні «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў славянскіх літаратурах», прысвечаныя памяці Івана Навуменкі] / Алена Мартыненка // Гомельские ведомости. – 2012. – 9 октября. – С. 3.
  191. Мартыненка, А. Памяці земляка : [міжнародныя чытанні «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў славянскіх літаратурах», прысвечаныя памяці народнага пісьменніка Беларусі І. Навуменкі] / Алена Мартыненка // Гомельскі ўніверсітэт. – 2012. – 25 кастрычніка. – С. 2.
  192. Навуменка, В. У нашай сям’і не магло быць алкаголікаў ці наркаманаў : [гутарка з дачкой пісьменніка Івана Навуменкі Валерыяй / запісала В. Гарапучык] // Наша ніва. – 2012. – 12 снежня. – С. 9.
  193. Несцяровіч, С.У. Іван Навуменка ў школе / С.У. Несцяровіч // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 44 – 48. 1\29424 окр
  194. Оляндэр, Л. К. Нарративная организация в повестях И. Науменко «Дзяцінства» и А. Довженко «Зачарована Десна»: компаративный аспект / Л. К. Оляндэр // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 3–7. 1\29424 окр
  195. Солахаў, А. В. Індывідуальна-аўтарскія неалагізмы ў мове твораў Івана Навуменкі / А. В. Солахаў // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 35–40. 1\29424 окр
  196. Тычына, М. А. Метафізіка быцця ў творчасці Якуба Коласа і яго інтэрпрэтацыя Іванам Навуменкам / М. А. Тычына // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 21–26. 1\29424 окр
  197. Шамякiн, I. П. Роздум на апошнім перагоне. Дзённікі 1980 – 1995 гадоў : [І. Навуменка] / Iван Пятровiч Шамякiн. – Мінск, 1998. – С. 16.
  198. Шамякіна, Т. І. Іван Навуменка – даследчык міфалагізму твораў класікаў беларускай літаратуры / Т. І. Шамякіна // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 13–16. 1\29424 окр
  199. Яцухна, В. І. Эстэтычныя і тэарэтыка-літаратурныя пытанні ў кнізе І. Я. Навуменкі «Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч» / В. І. Яцухна // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства : зборнік навуковых артыкулаў. – Гомель, 2012. – С. 31–34. 1\29424 окр
  200. Иванов, Д. Наследие Ивана Науменко : [в центральной городской библиотеке им. Герцена прошла презентация второго тома из полного собрания сочинений Ивана Науменко] / Денис Иванов // Гомельские ведомости. – 2013. – 19 декабря. – С. 3.
  201. Мартыненка, А. Асяроддзе талентаў : [прэзентацыя першага тома «Збору твораў у 10 тамах» Івана Навуменкі адбылася ў ГДУ імя Ф. Скарыны] / Алена Мартыненка // Гомельскі ўніверсітэт. – 2013. – 21 лютага. – С. 3.
  202. Мартыненка, А. Праўдзівыя кнігі пра свой час : [прэзентацыя першага тома збору твораў пісьменніка Івана Навуменкі адбылася ў ГДУ імя Ф. Скарыны] / Алена Мартыненка // Гомельская праўда. – 2013. – 23 лютага. – С. 11.
  203. Навуменка, П. «Бацька заўсёды падкрэсліваў, што ён з мястэчка…» : [гутарка з сынам беларускага пісьменніка Івана Навуменкі Паўлам / запісала Вера Гнілазуб] // Белорусская нива. – 2013. – 26 ноября. – С. 6.
  204. Навуменка, П. «Браў касу ў рукі – і як анёлак праз дзве гадзіны…»: [гутарка з сынам пісьменніка Івана Навуменкі Паўлам] // Белорусская нива. – 2013. – 29 ноября. – С. 12.
  205. Навуменка, П. «З яго класса ў вайну ацалелі толькі чатыры…» : [гутарка з сынам пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі Паўлам / запісала Вера Гнілазуб] // Белорусская нива. – 2013. – 28 ноября. – С. 12.
  206. Жук, І. В. «Адзін дадаць адзін – больш за два»: пра асаблівасці апавядальніцкіх тэхнік у «хлопцах-равесніках» Іван Навуменкі / І. В. Жук // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 24 – 28. 1 / 47683 – окр.
  207. Кавальскі, М. Таямніцы дома пісьменнікаў : [з успамінаў дачок беларускіх пісьменнікаў Івана Навуменкі – Валерыі Іванаўны і А. Зарыцкага – Таццяны Аляксееўны] / Максім Кавальскі // Наша ніва. – 2014. – 19 сакавіка. – С. 10.
  208. Кагарадава, Т. Р. Мастацкае бачанне рэчаіснасці ў аповесцях І. Навуменкі / Т. Р. Кагарадава // Вестник Полоцкого государственного университета. Серия А. Гуманитарные науки. – 2014. – № 10. – С. 51 –54.
  209. Кручэнка, Т. Гуманізм навуменкаўскай прозы : [міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці народнага пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі прайшлі ў Гомелі] / Тамара Кручэнка // Гомельская праўда. – 2014. – 27 верасня. – С. 15.
  210. Лапцёнак, А. М. Асаблівасці перадачы безэквівалентнай лексікі ў творах Івана Навуменкі / А. М. Лапцёнак // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 268 – 272. 1 / 47683 – окр.
  211. Лукашанец, А. А. Акадэмік І. Я. Навуменка – вучоны – славіст / А. А. Лукашанец // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 9 – 13. 1 / 47683 – окр.
  212. Манкевіч, А.А. Жанр апавядання ў творчасці Іван Навуменкі / А.А. Манкевіч // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 28 – 32. 1 / 47683 – окр.
  213. Навуменка, В. Літаратурная спадчына і сям’я Івана Навуменкі : [гутарка з дачкой пісьменніка Валерыяй Іванаўнай / гутарыла Эла Дзвінская] // Наша слова. – 2014. – 12 лістапада. – С. 7, 8.
  214. Навуменка, П. «Калі ты ведаеш, што жадаеш сказать, ты скажаш гэта добра» : [гутарка з сынам беларускага пісьменніка Івана Навуменкі Паўлам Іванавічам] // Гомельские ведомости. – 2014. – 13 ноября. – С. 20.
  215. Навуменка, П. І. Літаратуразнаўчая спадчына Івана Навуменкі – погляд з пазіцыі сучаснасці / П. І. Навуменка // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 6 – 9. 1 / 47683 – окр.
  216. Нікалаева, Т. Непарыўнасць традыцый : [міжнародныя навуковыя чытанні «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў славянскіх літаратурах», прысвечаныя памяці народнага пісьменніка Беларусі І. Навуменкі адбыліся ў ГДУ імя Ф. Скарыны] / Т. Нікалаева // Гомельскі ўніверсітэт. – 2014. – 9 кастрычніка. – С. 1.
  217. Пятроўская, Т. М. Проза Івана Навуменкі для юнацтва як сродак ідэйна-маральнага выхавання сучаснай моладзі / Т. М. Пятроўская // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 37 – 41. 1 / 47683 – окр.
  218. Саковіч, А. С. Іван Навуменка і сусветная літаратурная спадчына: розныя культуры – адзіныя каштоўнасці / А.С. Саковіч // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 41-44. 1 / 47683 – окр.
  219. Сінькова, Л. Іван Навуменка – пісьменнік, акадэмік, настаўнік / Л. Сінькова // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 13 – 17. 1 / 47683 – окр.
  220. Чарняўскі, Д. Навуменка сабраў даследчыкаў : [у Гомелі адбыліся міжнародныя навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці народнага пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў славянскіх літаратурах»] / Дзмітрый Чарняўскі // Гомельские ведомости. – 2014. – 2 октября. – С. 3.
  221. Шур, В. В. Гомельшчына як малая радзіма ў творах Івана Навуменкі / В. В. Шур // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 310 – 315. 1 / 47683 – окр.
  222. Яцухна, В. І. Праблемы літаратурнай тэорыі і эстэтыкі на старонках кнігі І. Я. Навуменкі «Змітрок Бядуля» / В. І. Яцухна // Спадчына І. Я. Навуменкі і актуальныя праблемы літаратуразнаўства. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2014. – С. 33 – 37. 1 / 47683 – окр.
  223. Веракса, Г. Народны пісьменнік Беларусі – наш зямляк : [да 90-годдзя з дня нараджэння Івана Навуменкі] / Галіна Веракса // Прыпяцкая праўда. – 2015. – 12 лютага. – С. 9.
  224. 90 гадоў з дня нараджэння Івана Навуменкі // Наша слова. – 2015. – 11 лютага. – С.1.
  225. Канопліч, Н. Самабытны талент Івана Навуменкі / Ніна Канопліч // Светлае жыццё. – 2015. – 28 лютага. – С. 3.
  226. Карэліна, В. Васілевіцкі след : [аб знакамітых ураджэнцах г.п. Васілевічы Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці, у тым ліку пра І. Навуменку і інш.] / Валянціна Карэліна // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 31 ліпеня. – С. 14.
  227. Кручэнка, Т. Да таполяў юнацтва / Тамара Кручэнка // Гомельская праўда. – 2015. – 14 лютага. – С. 7.
  228. Лапіцкая, А. Да неба і зорак / Алеся Лапіцкая // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 20 лютага. – С. 3.
  229. Манкевіч, А. Вечны рух жыцця / Алена Манкевіч // Веды. – 2015. – 9 сакавіка. – С. 1.
  230. Мядзведзеў, А. Рэчыцкія сосны Івана Навуменкі : [у Рэчыцкай цэнтральнай бібліятэцы адбылася прэзентацыя пятага тома збора твораў Івана Навуменкі] / Андрэй Мядзведзеў // Дняпровец. – 2015. – 10 лістапада. – С. 5.
  231. Науменко, П. Несколько воспоминаний к юбилею / Павел Науменко // Неман. – 2015. – № 2. – С. 152 –161.
  232. Серыкава, Н. Сын сваёй эпохі / Н. Серыкава // Дняпровец. – 2015. – 10 сакавіка. – С. 6.
  233. Сыс, Т. Майстар роднага слова : [да 90-годдзя Івана Якаўлевіча Навуменкі бібліятэкі Рэчыцкай раённай сістэмы падрыхтавалі шэраг мерапрыемстаў] / Таццяна Сыс // Дняпровец. – 2015. – 14 лютага. – С. 6.
  234. Сыс, Т. Тая самая зямля / Таццяна Сыс // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 27 лютага. – С. 14.
  235. Трунеўская, С. Гонар зямлі рэчыцкай : [у Рэчыцы адбылася прэзентацыя пятага тома збору твораў Івана Навуменкі] / Святлана Трунеўская // Телевид-инфо. – 2015. – 11 ноября. – С. 1, 2.
  236. Труш, А. М. Безасабова-прэдыкатыўныя словы са значэннем суб’ектыўнай ацэнкі ў мове твораў І. Навуменкі / А. М. Труш // От идеи к инновации. – Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2015. – С. 104 – 105. 1/52940 – окр
  237. Тычына, М. Акадэмічныя літаратуразнаўцы – ветэраны вайны / Міхась Тычына // Веды. – 2015. – 6 красавіка. – С. 6.
  238. Шаладонава, Ж. Апавяданне «Палеская зона» Івана Навуменкі: геапаэтычны погляд / Жанна Шаладонава // Роднае слова. – 2015. – № 9. – С. 15 –17.
  239. Шаладонаў, І. Факт і вымысел у мастацкім уяўленні Івана Навуменкі / Ігар Шаладонаў // Полымя. – 2015. – № 7. – С. 137-143.
  240. Якавенка, Н. Апавяданні Янкі Брыля і Івана Навуменкі ва ўсходнеславянскай моўнай прасторы: феменалагічны падыход / Наталля Якавенка // Роднае слова. – 2015. – № 9. – С. 17 –22.
  241. Ермаковіч, К. А. Выхаванне патрыятызму пры вывучэнні твораў ваеннай тэматыкі ў школе : [у т.л. творы І. Навуменкі і І. Шамякіна] / К. А. Ермаковіч // Этот день мы приближали, как могли… : материалы Международной научно-практической конференции, посвящённой 70-летию Победы в Великой Отечественной войне и окончания Второй Мировой войны (Минск, 7 – 8 мая 2015 г.) : в. 2 ч. Ч. 2. – Мінск : Беларуская навука, 2016. – С. 47 – 52. 1\60048-ооф
  242. Навуменка, В. «Усе сышлі, сышла эпоха. Няма Караткевіча, няма Брыля, няма Гілевіча» : [гутарка з дачкой Івана Навуменкі Валерыяй / запісаў З. Панкавец ] // Наша Ніва. – 2016. – 27 красавіка. – С. 14.
  243. Саковіч, Т. Прысуд чалавецтву – жыць! : пасляваенная проза Івана Навуменкі і Генрыха Бёля / Таццяна Саковіч // Роднае слова. – 2016. – № 3. – С.15 – 18.
  244. Шаладонава, Ж. Пейзаж у ваеннай трылогіі Івана Навуменкі / Жанна Шаладонава // Роднае слова. – 2016. – № 3. – С.12 – 14.
  245. Шаладонава, Ж. С. Мастацкія функцыі пейзажа ў ваеннай трылогіі Івана Навуменкі / Ж. С. Шаладонава // Этот день мы приближали, как могли… : материалы Международной научно-практической конференции, посвящённой 70-летию Победы в Великой Отечественной войне и окончания Второй Мировой войны (Минск, 7 – 8 мая 2015 г.) : в 2 ч. Ч. 2. – Мінск : Беларуская навука, 2016. – С. 116 – 120. 1\60048-ооф
  246. Шаладонова, Ж. Пейзаж у ваеннай трылогіі Івана Навуменкі / Жанна Шаладонова // Роднае слова. – 2016. – № 3. – С.12 – 14.
  247. Шамякіна, Т. І. Вялікая Айчынная вайна ў адлюстраванні беларускіх пісьменнікаў : [у т.л. творы І. Навуменкі, І. Шамякіна, А. Макаёнка, І. Мележа] / Т. І. Шамякіна // Этот день мы приближали, как могли… : материалы Международной научно-практической конференции, посвящённой 70-летию Победы в Великой Отечественной войне и окончания Второй Мировой войны (Минск, 7 – 8 мая 2015 г.) : в 2 ч. Ч. 2. – Мінск : Беларуская навука, 2016. – С. 124 – 132. 1\60048-ооф
  248. Драздова, З. Індывідуальнасць стылю: Іван Навуменка і Васіль Бялоў / Зінаіда Драздова // Полымя. – 2017. – № 1. – С.115 – 131.
  249. Драздова, З. Успаміны пра Івана Навуменку : [выйшла ў свет кніга «Летуценнасць і вялікія здзяйсненні: Успаміны пра Івана Навуменку» – укладальнік Сцяпан Лаўшук] / Зінаіда Драздова // Навука. – 2017. – 8 лістапада. – С. 6.
  250. Навуменка, В. Дзіцячымі вачыма… : [успаміны дачкі пісьменніка Івана Навуменкі] / Валерыя Навуменка // Полымя. – 2017. – № 9. – С. 158 – 166.
  251. Бобр, А. Памяці Навуменкі прысвячаецца : [выйшла ў свет кніга ўспамінаў пра Івана Навуменку «Летуценнасць і вялікія здзяйсненні»] / Антаніна Бобр // Дняпровец. – 2018. – 22 сакавіка. – С. 17.
  252. Ганчаровіч, І. Добрае сэрца Івана Навуменкі : [у Мінску прэзентавалі 10-томны збор твораў І. Навуменкі і кнігу ўспамінаў пра яго] / Іна Ганчаровіч // Голас Радзімы. – 2018. – 1 сакавіка. – С. 3.
  253. Купрэвіч, Н. Жыццё ў дзесяці тамах : [прэзентацыя збору твораў І. Навуменкі адбылася ў Мінску] / Н. Купрэвіч // Краязнаўчая газета. – 2018. – Люты (№ 8). – С. 5.
  254. Пыско, Н. М. Найлепшая памяць : [гутарка з Наталляй Мікалаеўнай Пыско пра збор твораў Івана Навуменкі / гутарылі Яўгенія Шыцька, Алеся Лапіцкая, Жанна Капуста] // Літаратура і мастацтва. – 2018. – 27 красавіка. – С. 5.
  255. Саверчанка, І. Майстры слова і беларуская акадэмія навук : [у т.л. пра Івана Навуменку] / Іван Саверчанка // Наука и инновации. – 2018. – № 12 (190). – С. 10-11.
  256. Шычко, С. Каб чалавек заставаўся чалавекам : [выдавецтва «Мастацкая літаратура» завяршыла выданне «Збору твораў народнага пісьменніка Беларусі Івана Навуменкі»] / Сяргей Шычко // Звязда. – 2018. – 24 студзеня. – С. 9.
  257. Аўласенка, І. Беларуская дыпламатыя вачыма пісьменнікаў : [у т. л. ураджэнцаў Гомельскай вобласці Івана Якаўлевіча Навуменкі і Івана Пятровіча Шамякіна] / Ігар Аўласенка // Беларуская думка. – 2019. – № 11. – С. 48–54.
  258. Кіявіцкая, Т. Усё пачалося з бэзу і вясны : [пра творчасць народнага пісьменніка Беларусі Івана Якаўлевіча Навуменкі] / Таццяна Кіявіцкая // Маладосць. – 2018. – № 8. – С. 50.
  259. Шур, В. Малая радзіма ў творах Івана Навуменкі / Васіль Шур // Полымя. – 2019. – № 4. – С. 156-163.
  260. Шур, В.В. Палессе ў лёсе і творчасці Івана Навуменкі (матэрыял да ўрокаў у ХІ класе) / В. В. Шур // Беларуская мова і літатратура. – 2019. – № 10. – С. 3-8.